Showing posts with label മതം. Show all posts
Showing posts with label മതം. Show all posts

Friday, December 11, 2009

മതാഭിമാനത്തിന്റെ പ്രച്ഛന്നവേഷങ്ങള്‍

മലയാളിയുടെ സമൂഹമനസ്സിലാകെ മുസ്ലിംനാമധാരികള്‍ ഭീകരരൂപമാര്‍ജ്ജിച്ചതിന് ജി പി രാമചന്ദ്രന്‍ തന്റെ "ലേഖനത്തില്‍"സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ സുദീര്‍ഘമായ ഒരു ചരിത്രം തന്നെയുണ്ട്. ഒരു മതേതരവാദിയായിരിക്കുകയെന്നത് ഒരു സമൂഹത്തിലും ആര്‍ക്കും എളുപ്പത്തില്‍ ആര്‍ജ്ജിക്കാവുന്ന ഒരു ഗുണമല്ല. സ്ത്രീവാദവും ദളിതവാദവുമുള്‍പ്പെടെയുള്ള മാനവികതയുടെ ഉത്തരാധുനികപരിപ്രേക്ഷ്യങ്ങള്‍ സ്വന്തം കാഴ്ചയിലേക്കും ചിന്തയിലേക്കും ആവാഹിക്കുവാന്‍ ഓരോ മനുഷ്യനും നിരന്തരം പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിലുണ്ടാവുന്ന നേരിയ ഉദാസീനതകള്‍ പോലും നമ്മെ യാഥാസ്ഥിതികതയുടെ പിന്തിരിപ്പന്‍ ധാരകളിലേക്ക് പിടിച്ചുതള്ളിയേക്കാം. പരോക്ഷമായി സംഭവിക്കുന്ന ഇത്തരം അധപതനങ്ങള്‍ നമ്മള്‍ തിരിച്ചറിയുന്നതിനു മുന്‍പെ നമ്മളുള്‍പ്പെടെയുള്ള ഒരു ബഹുസ്വരസമൂഹത്തിന്റെ വിധിയെത്തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചേക്കാം. മനസ്സിലാക്കിയാലും ഇല്ലെങ്കിലും ലൌജിഹാദ് വിവാദം നമ്മുടെ സമൂഹത്തില്‍ നടത്തുന്നത് അത്തരമൊരു ഇടപെടലാണ്.

2005ന് ശേഷമുള്ള നാലുവര്‍ഷത്തിനിടയില്‍ നാലായിരത്തോളം നിര്‍ബന്ധിതമതപരിവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ പ്രണയസംബന്ധിയായി നടന്നിട്ടുണ്ടെന്നാണ് പോലീസ് റിപ്പോര്‍ട്ടെന്ന് ഇക്കഴിഞ്ഞ ദിവസം കോടതി വെളിപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. അങ്ങനെയെങ്കില്‍ സാമാന്യബുദ്ധിയുള്ള ആര്‍ക്കും ഉന്നയിക്കാവുന്ന ഒരു സംശയം പ്രഥമദൃഷ്ട്യാതന്നെ പൌരാവകാശ ലംഘനമായി വെളിപ്പെടാവുന്ന അത്തരം കുറ്റകൃങ്ങള്‍ എന്തുകൊണ്ട് കേസായി രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യപ്പെട്ടില്ല എന്നതാണ്. ഇനി അഥവാ അങ്ങനെ ധാരാളം കേസുകള്‍ രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കില്‍ 2009ന് മുന്‍പുതന്നെ ഇതില്‍ തുടരന്വേഷണവും തീര്‍പ്പും ഉണ്ടാവേണ്ട്തായിരുന്നില്ലേ? കഴിഞ്ഞ ഏ താനും മാസങ്ങള്‍ക്ക് മുന്‍പ് വരെ ഇത്തരം ചര്‍ച്ചകള്‍ ഒരു മാധ്യമത്തിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാതിരുന്നതെന്ത്?

3000നും 4000നും ഇടയില്‍ നിരബന്ധിതമതപരിവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നടന്നു എന്ന് ഉത്തരവാദപ്പെട്ട ഒരു പോലീസ്മേധാവി തന്റെ റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍ പറയുമ്പോള്‍ അത് റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്ത അതേ മാധ്യമങ്ങള്‍ ഇവയില്‍ വിരലിലെണ്ണാവുന്നവ മാത്രമാണ് പരാതികളായി രജിസ്റ്റര്‍ ചെയ്യപ്പെട്ടതെന്നും പറയുന്നു. അപ്പോള്‍ ബാക്കി ആയിരക്കണക്കിന് കേസുകളോ? ഇതില്‍നിന്നൊക്കെ നമുക്ക് പരമാവധി ഊഹിച്ചെടുക്കാവുന്നത് ഇക്കഴിഞ്ഞ നാലു വര്‍ഷത്തിനിടയില്‍ നാലായിരത്തോളം ഹിന്ദു-കൃസ്ത്യന്‍ യുവതികള്‍ വിവാഹത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഇസ്ലാം മതത്തിലേക്ക് പരിവര്‍ത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കാം എന്നു മാത്രമാണ്. അത്തരം കേസുകളൊക്കെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളാണെന്നു വന്നാല്‍ മിശ്രവിവാഹവും മതം മാറ്റവുമൊക്കെ ഒപ്പം കുറ്റങ്ങളാവുന്നു. സ്നേഹിച്ച പുരുഷനോ സ്ത്രീക്കോവേണ്ടി സ്വമേധയാ തന്റെ മതം ഉപേക്ഷിക്കാന്‍ ഒരു വ്യക്തിയെടുക്കുന്ന തീരുമാനം അയാളുടെ പൌരാവകാശങ്ങളുടെ പരിധി കടന്ന് സാമൂഹ്യമായ ഒരു കുറ്റമായി തീരുന്നു. മതപരമായ മിഥ്യാഭിമാനങ്ങള്‍ വെച്ച് പുലര്‍ത്തുന്ന മൌലികവാദികള്‍ക്കല്ലാതെ ആര്‍ക്കാണിത് ഒരു ഭീഷണിയായും ക്രമസമാധാനപ്രശ്നമായും കാണാനാവുക?

കൃത്യമായ കണക്കുകള്‍ ലഭ്യമല്ലെങ്കില്‍കൂടി ഹിന്ദുമുസ്ലിം പ്രണയങ്ങളിലൂടെ ഇസ്ലാമില്‍നിന്ന് ഹിന്ദുമതത്തിലേക്ക് പരിവര്‍ത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടവരെയും നമ്മുടെ ചുറ്റുവട്ടത്ത് നിന്നു തന്നെ ധാരാളമായി എണ്ണിയെടുക്കാവുന്നതാണ്. അവയെയൊക്കെയപ്പോള്‍ എന്ത് ജിഹാദായി എണ്ണണം?

ഒരു മനുഷ്യന്റെ പൌരാവകാശത്തിനുമേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമെന്ന നിലയില്‍ നിര്‍ബന്ധിതമതപരിവര്‍ത്തനം നമ്മുടെ ഭരണഘടനാപ്രകാരം ഇപ്പോള്‍തന്നെ ഒരു കുറ്റകൃത്യമാണെന്നിരിക്കെ ഇതിനെ തടയാന്‍ പുതിയ നിയമം വേണമെന്ന വാദം ഏതു ദിശയിലേക്കാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്? നിര്‍ബന്ധിതമതം മാറ്റം നിലവില്‍ നിയമാനുസൃതമാണോ? അങ്ങനെയാണെങ്കില്‍ നമ്മുടെ ഭരണഘടന നമുക്ക് ആവര്‍ത്തിച്ചുറപ്പുനല്‍കുന്ന മനുഷ്യാവകാശങ്ങള്‍ക്ക് എന്ത് വിലയാണുള്ളത്? അല്ലെങ്കില്‍ പിന്നെ നിര്‍ബന്ധിതമതപരിവര്‍ത്തനത്തിനെതിരെ നിര്‍മ്മിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഈ അധികനിയമം ഗുജറാത്തിലെയും മറ്റും പോലെ ഫലത്തില്‍ മതമ്മാറ്റത്തിനെതിരെയുള്ളൊരു നിയമം തന്നെയായിത്തീരില്ലേ?

ലൌ ജിഹാദ്, റോമിയൊ ജിഹാദ് തുടങ്ങിയ പേരുകളില്‍ ഒരു സംഘടനയും നിലനില്‍ക്കുന്നില്ലെന്ന് ഒരിടത്ത് ഉറപ്പ് നല്‍കുകയും മറ്റൊരിടത്ത് നിര്‍ബന്ധിതമതപരിവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ നടക്കുന്നുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അന്വേഷണ ഏജന്‍സികള്‍ യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ആഴമുള്ള ആശയക്കുഴപ്പങ്ങളാണ്. സതിയും സാവിത്രിയും ഫാത്തിമയും ജമീലയുമായി മാറുന്നതില്‍, കുങ്കുമക്കുറി വിളങ്ങേണ്ട അവരുടെ നെറ്റികള്‍ തട്ടമിട്ട് മറയ്ക്കപ്പെടുന്നതില്‍ വേദനിക്കുകയും ആശങ്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന മതാഭിമാനത്തിന്റെ അളവ് ഏറുന്നതിനനുസരിച്ച് അതൊരു ക്രമസമാധാനപ്രശ്നമായി മാറിയേക്കാം. പക്ഷേ അതിന് ഒത്താശചെയ്യുംവണ്ണം നിയമനിര്‍മാണം തന്നെ വേണമെന്ന ശാഠ്യങ്ങള്‍ക്ക് പിന്നിലുള്ളത് ഹിന്ദുത്വാജണ്ടകള്‍ക്ക് വശപ്പെട്ട മനസ്സ് തന്നെയാണ്. നാളെ പരിസരത്തെ പള്ളിയില്‍ നിന്നുയരുന്ന ബാങ്ക് വിളിയും പെന്തക്കോസ്ത്കാരന്റെ മുട്ടിപ്രാര്‍ത്ഥനയും ഒക്കെ ഇത്തരം ക്രമസമാധാനപ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കിയാല്‍ അവിടെയും നിയമം മേല്പറഞ്ഞതരത്തില്‍ ഇടപെടുമോ?

നിര്‍ബന്ധിതമതപരിവര്‍ത്തനം നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കില്‍ അത് കുറ്റകരമാണ് എന്ന നേര്‍ബുദ്ധി കൊണ്ട് വിശകലനം ചെയ്യാനാവുന്നതിലും വലിയ അജണ്ടകള്‍ ഇത്തരം വിവാദങ്ങള്‍ക്ക് പിന്നിലുണ്ട്. അവയുടെ പ്രവര്‍ത്തനപദ്ധതികള്‍ സങ്കീര്‍ണ്ണവും പരോക്ഷവുമാണ്. അത് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ ബാധ്യതയുള്ള പോലീസിന്റെയും കോടതിയുടെയും രാഷ്ട്രീയപാര്‍ട്ടികളുടെയും അതിനോടുള്ള നിലപാടുകളും നിലപാടില്ലായ്മയും അശുഭകരങ്ങളായ എന്തിനെയൊക്കെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ലേ?

Tuesday, December 1, 2009

പ്രണയവിവാദങ്ങള്‍ വറ്റിക്കുന്ന ഉറവകള്‍

ശ്രീരാമസേനയെന്ന വാനരസൈന്യം മാംഗ്ളൂരിലെ ബീര്‍ പാര്‍ലറുകളില്‍ നടത്തിയ നിന്ദ്യമായ ആക്രമണത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ലൌ ജിഹാദ്, റോമിയോ ജിഹാദ്‌ തുടങ്ങിയ പ്രയോഗങ്ങള്‍ നമ്മള്‍ ആദ്യം കേള്‍ക്കുന്നത്‌. ഒറ്റനോട്ടത്തില്‍ തന്നെ അപലപനീയമായ ആ സംഭവത്തെയും ന്യായീകരിക്കാന്‍ നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ ആളുകളുണ്ടായി. അവര്‍ മുന്നോട്ട്‌ വെച്ച വാദമാണ്‌ ഹിന്ദുയുവതികളെ പ്രണയം നടിച്ച്‌ നിര്‍ബന്ധിത മതപരിവര്‍ത്തനത്തിന്‌ വിധേയമാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ചില സംഘടനകള്‍ തന്നെ ഇവിടെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ട്‌ എന്നത്‌. അതിനു തെളിവായി ഒന്നോ രണ്ടോ കേസുകളും അവര്‍ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരുന്നു. അര്‍ഹിക്കുന്ന അവജ്ഞയോടെ നമ്മുടെ പൊതുസമൂഹം അന്നു തള്ളിക്കളഞ്ഞ ആ വാദമാണ്‌ കോടതിയുടെ ഇടപെടലിലൂടെ വീണ്ടും സജീവമായി തിരിച്ചുവന്നിരിക്കുന്നത്‌.

ആരെന്ത്‌ പരാതി കൊടുത്താലും ഉടന്‍ അന്വേഷണത്തിന്‌ ഉത്തരവിടുകയെന്നത്‌ കോടതിയുടെ രീതിയല്ല. കിട്ടിയ പരാതിയില്‍ കഴമ്പുണ്ടെന്ന്‌ ബോധ്യപ്പെട്ടാലെ അന്വേഷണമുണ്ടാവൂ. അതായത്‌ ലൌ ജിഹാദിന്റെ കാര്യത്തില്‍ പ്രണയം നടിച്ച്‌ പെണ്‍കുട്ടികളെ വലയിലാക്കി നിര്‍ബന്ധിച്ച്‌ മതംമാറ്റുന്ന സംഘടനകള്‍ ഉണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന്‌ അന്വേഷിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ടെന്ന്‌ കോടതിക്ക്‌ ബോധ്യപ്പെട്ടു എന്ന്‌ ചുരുക്കം. പ്രണയം പോലെ നൈസര്‍ഗ്ഗികമായ ഒരു വികാരത്തെപോലും സ്ത്രീകള്‍ക്ക്‌ സ്വന്തം നിലയില്‍ വിശ്വസിക്കാനാവില്ലെന്നും അവരുടെ ബോധ്യങ്ങള്‍ എളുപ്പത്തില്‍ വഞ്ചിക്കപ്പെടാവുന്നവയാണെന്നും ഉറപ്പുള്ളതുകൊണ്ടാവണം പെണ്ണുങ്ങള്‍ക്കും പ്രണയിക്കാമെങ്കിലും തങ്ങളുടെ പങ്കാളികള്‍ അതിലൂടെ തങ്ങളെ പ്രണയിക്കുകയാണോ പ്രണയം നടിച്ച്‌ പറ്റിക്കുകയാണോ എന്നൊന്നും തിരിച്ചറിയാന്‍ തക്ക വിവേചനബുദ്ധി ഇല്ലാത്ത അവരുടെ കാര്യത്തില്‍ കൃത്യമായ നിരീക്ഷണം ആവശ്യമാണെന്ന്‌ ബോധ്യപ്പെട്ട കോടതി പിതൃസഹജമായ ഉത്തരവാദിത്തത്തോടുകൂടി അത്തരമൊരു നിരീക്ഷണത്തിന് പോലീസിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തിയത്‌! മനുസ്മൃതിയില്‍ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടതുപോലെ സ്ത്രീയെ അമ്മയും മകളും സഹോദരിയും ഭാര്യയും ഒക്കെയായി കണ്ട്‌ ബഹുമാനിച്ച്‌ സംരക്ഷിക്കുന്ന പിതൃകേന്ദ്രീകൃതമായ ആര്‍ഷസംസ്കാരപൈതൃകമാണ്‌ തങ്ങള്‍ക്കുമെന്ന്‌ ഒരിക്കല്‍കൂടി തെളിയിക്കുകയാണ്‌ കോടതി ഇവിടെ.

സ്വത്തു കൈക്കലാക്കാമെന്ന ആഗ്രഹവുമായി പ്രണയം നടിക്കുന്നവരുണ്ടാകാം. ശരീരം മാത്രം മോഹിച്ചുമുണ്ടാകാം അത്തരം നാട്യങ്ങള്‍. കൂട്ടത്തില്‍ ഒരു പക്ഷേ സാമൂഹികമോ, മതപരമോ, വര്‍ഗപരമോ ആയ കാരണങ്ങള്‍ കൊണ്ട്‌ ഈ നാടകം കളിക്കുന്നവരുമുണ്ടാകാം. എന്നാല്‍ തികച്ചും വ്യക്തിപരമായ കുറ്റവാസനകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ സമീപിക്കേണ്ട ഇത്തരം കേസുകള്‍ ലിംഗപരമായൊ വര്‍ഗീയമായോ സാമാന്യവല്‍ക്കരിച്ചുകൊണ്ട്‌ അന്വേഷിക്കപ്പെട്ട ഒരു ചരിത്രം നമുക്ക്‌ മുന്‍പിലില്ല. ലൌ ജിഹാദ്‌ വിവാദം അങ്ങനെയൊരു പാരമ്പര്യത്തിനു കൂടി തുടക്കം കുറിക്കുകയാണ്‌. പെണ്ണ്‌ ഒരു ചെറിയ അശ്രദ്ധകൊണ്ട്പോലും നിലത്തുവീണുടഞ്ഞുപോകാവുന്ന ഒരു സ്ഫടികപ്പാത്രമാണെന്നും പുറത്തിറക്കാതെ അതിനെ അടച്ച്‌ സൂക്ഷിക്കണമെന്നുമുള്ള പഴഞ്ചനും പിന്തിരിപ്പനുമെന്ന്‌ നമ്മള്‍ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ചില ബോധ്യങ്ങള്‍ പൊതുസമൂഹത്തില്‍ നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ പിന്‍ബലത്തോടെ പുനര്‍ജ്ജനിക്കയാണിന്ന്‌. ആണും പെണ്ണും തമ്മിലുള്ള പ്രണയം ആത്മാര്‍ത്ഥമാണോ നാട്യമാണൊ എന്നത്‌ അവരുടെ പരസ്പരബോധ്യത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതാണെന്നിരിക്കെ അതില്‍ പെണ്ണ്‌ കബളിക്കപ്പെടാവുന്നവളാണെന്നുള്ള പൊതുധാരണ ബാക്കിവരുന്ന ആണിന്റെ വാദത്തെ സ്വാഭാവികമായും അപ്രസക്തമാക്കുന്നു. അതായത്‌ വ്യത്യസ്ത മതസ്ഥര്‍ തമ്മിലുള്ള പ്രണയം പ്രണയേതരമായ ലക്ഷ്യങ്ങളോടു കൂടിയ ഒരു നാടകം മാത്രമാണെന്ന്‌ സ്ഥാപിക്കാന്‍ ഒരുപാട്‌ തെളിവുകളൊന്നും ആവശ്യമില്ലാത്ത അവസ്ഥ. വ്യത്യസ്തമതസ്ഥരായ കമിതാക്കള്‍ക്ക്‌ മുന്നില്‍ വിവാഹരജിസ്റ്റര്‍ തുറന്നുകൊടുക്കാന്‍ രജിസ്ട്രാര്‍ക്ക്‌ ഭയക്കേണ്ട നിലയിലേക്ക്‌, ഇത്തരം ബന്ധങ്ങള്‍ക്ക്‌ കൂട്ടുനില്‍ക്കുന്നവരുടെമേല്‍ തീവ്രവാദിബന്ധം പോലും ആരോപിക്കപ്പെടാവുന്ന നിലയിലേക്ക്‌ കാര്യങ്ങള്‍ മാറിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

സന്ദര്‍ഭത്തിനനുസരിച്ച്‌ ചില്ലറ പുരോഗമനവാദമൊക്കെ പറയുമെങ്കിലും തത്വത്തില്‍ ഒരു മതവും മിശ്രവിവാഹങ്ങളെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല എന്നു മാത്രമല്ല ഭയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ലൌ ജിഹാദ്‌ എന്ന ഉമ്മാക്കി അതുകൊണ്ടുതന്നെ അവര്‍ക്കൊക്കെ ഒരുപോലെ വീണുകിട്ടിയ ഉപകാരമാണ്‌. നിയമവും നിയമപാലകരും ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള സാമൂഹ്യഘടകങ്ങളെല്ലാം തന്നെ ഇനി മുതല്‍ വ്യത്യസ്ത മതത്തില്‍പെട്ട കമിതാക്കളെ സംശയദൃഷ്ടിയോടെയേ നോക്കൂ എന്നത്‌ മിശ്രവിവാഹങ്ങളെ ചെറുക്കാനായി ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കാനാവുമെന്ന്‌ അവര്‍ക്കറിയാം; അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ലൌജിഹാദ്‌ വിവാദം മതേതരവും ബഹുസ്വരവുമായിരുന്ന ഒരു സമൂഹത്തെ മതകേന്ദ്രീകൃതവും ഏകസ്വരവുമായ നിരവധി ചെറുസമൂഹങ്ങളാക്കി പങ്കിട്ടെടുക്കുവാനുള്ള അവരുടെ ശ്രമങ്ങളെ ബഹുദൂരം മുന്നോട്ട്‌ കൊണ്ടുപോവുമെന്നും. ഇരുപക്ഷങ്ങളും ഈ വിഷയത്തെ അധികരിച്ച് ഉന്നയിക്കുന്ന ആരോപണപ്രത്യാരോപണങ്ങളൊന്നും അവനവന്റെ മതപരമായ മിഥ്യാഭിമാനത്തിനപ്പുറം പോകാത്തതും അതുകൊണ്ടുതന്നെ.

ലൌജിഹാദ്‌ വിവാദത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തില്‍ മാധ്യമങ്ങള്‍ സംഘടിപ്പിച്ച ചര്‍ച്ചകളില്‍ പങ്കെടുത്ത സാംസ്കാരികനായകരൊന്നും തന്നെ അതിന്റെ സ്ത്രീവിരുദ്ധ പരിപ്രേക്ഷ്യത്തെ വലുതായി ഊന്നിക്കണ്ടില്ല. പിതൃകേന്ദ്രീകൃതമായ ഒരു സാമുഹ്യവ്യവസ്ഥയില്‍ ഇപ്പോഴും വിശ്വസിക്കുന്ന മുഖ്യധാരയാവട്ടെ അതിനെ തീര്‍ത്തും അവഗണിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതുണ്ടാക്കാവുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങള്‍ ദൂരവ്യാപകമാണ്‌. കേരളത്തില്‍ ലൌ ജിഹാദെന്നോ റോമിയോ ജിഹാദെന്നോ പേരുള്ള സംഘങ്ങള്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നില്ലെന്ന് കേന്ദ്രസര്‍ക്കാര്‍ കോടതിക്ക് ഉറപ്പുനല്‍കിയതോടുകൂടി പ്രണയം നടിച്ച് ഹിന്ദുയുവതികളെ മതപരിവര്‍ത്തനം നടത്തുന്നവര്‍ എന്ന ദുഷ്പേരില്‍ നിന്ന് നിയമപരമായെങ്കിലും മുസ്ലിം ചെറുപ്പക്കാര്‍ മോചിതരായി; അത്രയും നന്ന്. എന്നാല്‍ ആരാലും വഞ്ചിക്കപ്പെടാവുന്നത്ര അപക്വമതികളാണ് തങ്ങള്‍ എന്ന അപമാനകരമായ അവസ്ഥയില്‍ നിന്ന് ഈ ഉറപ്പുകൊണ്ടൊന്നും ഇവിടത്തെ സ്ത്രീകള്‍ മോചിതരാവുന്നില്ല.മിശ്രവിവാഹങ്ങള്‍ക്കും പ്രണയവിവാഹങ്ങള്‍ക്ക് തന്നെയും മേല്‍ എടുത്തൊഴിച്ച കളങ്കങ്ങള്‍ ഇതു കൊണ്ടൊന്നും കഴുകപ്പെടുന്നുമില്ല. പ്രണയം ജാതി-മത-വംശ-വര്‍ഗ ഭേദമെന്യേ മനുഷ്യരില്‍നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ജീവന്റെ ഉറവയാണ്. വറ്റിപ്പോയ ഉറവകളിലൊന്നായ് വരും നാളുകളില്‍ അത് മാറാതിരിക്കണമെങ്കില്‍ നമ്മുടെയിടയില്‍നിന്ന് തന്നെയുള്ള സജീവമായ ഇടപെടലുകള്‍ ഉണ്ടാവേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.